محمد حسن خان اعتماد السلطنه
822
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
اروپا - ( فرانسه ) - اعلان جنگ هانرى دويّم پادشاه فرانسه به امپراطور آلمان و در اين لشكركشى متس و تول و وردن از ممالك آلمان از تصرّف اين دولت منتزع شده جزو فرانسه مىگردد . آمبروازبار جرّاح معروف كه بعضى انكشافات عمده در جرّاحى كرده جرّاحباشى پادشاه فرانسه مىشود و از جمله اعمال مخترعهء اين جرّاح بستن شريانست . ( روس ) - ايجاد و تشكيل دسته قشونى موسوم به استرليتست كه ابتدا مسلّح به تير و كمان و بعد به تفنگ شدند و اين اوّل قشون منظّم روس است . فتح غزان و قتل اهالى و نهب اموال آنها به دست قشون روس . ( عثمانى ) - رستم پاشا وزيراعظم دولت عثمانى به عرض سلطان رسانيد كه سلطان مصطفى بن سلطان سليمان خان قصد سركشى دارد بنابراين سلطان سليمان خان حكم به قتل او داد و مقتول گرديد . [ سنهء 961 هجرى - سنهء 1553 مسيحى ] آسيا - در اينسال عثمان پاشا به فرمان سلطان سليمان خان سلطان عثمانى با قشون به شهرزور آمد ، سرخاب كرد كه بعد از بگهاردلان حاكم آن ديار شده بود كس به دربار شاه طهماسب فرستاده استمداد نمود ، شاه طهماسب ابراهيم ميرزا و بدر خان و امير غيب بيگ را با جمعى كثير از بهادران به مدد سرخاب فرستاده عثمان پاشا پس از وصول اين لشكر خايف گشته به مملكت عثمانى بازگشت ، مقارن اينحال شمس الدين ديلجانى كه به رسالت به دربار عثمانى رفته بود به اردوى شاه طهماسب پيوسته نامهء سلطان عثمانى را كه تقديم كرد مبتنى بر ادب و مبنى بر حسن و داد نبود لهذا شاه طهماسب معصوم بيك صفوى و شاه قلى خليفه مهردار را با لشكرى جرّار به تاخت بعضى از بلاد عثمانى فرستاد و سلطان حسين ميرزا و شاهوردى سلطان زياد اوغلى را به تاخت كردستان روانه نمود و اسمعيل ميرزا وان و وسطان و ارجيس و عادلجواز را نهب كرده به اردوى پادشاهى پيوست و سلطان حسين ميرزا و شاهوردى سلطان زياد اوغلى نيز كور را تاخته و آتش زده با غنايم موفوره بازگشتند . هم در اينسال سلطان سليمان خان سلطان عثمانى از حلب متوجّه تبريز گرديد ، شاه طهماسب نيز از نخجوان با لشكرى جرّار به ييلاق